तारबारभित्रको मतगणनाले राजनैतिक संस्कृति अपमानजनक देखाउँछ
नगरपालिकाको निर्वाचन सम्पन्न भएपछि सबैको नजर नतिजामा छ । अधिकारीहरूले 2017 मा भरतपुर गणना प्रकोपको प्रतिक्रियामा, तार फेंसिङदेखि CCTV क्यामेरासम्म सबै कुरा प्रयोग गरी गणना केन्द्रहरूलाई सकेसम्म सुरक्षित बनाउन प्रयास गरेका छन्। निर्वाचन आयोगले मतगणना केन्द्रको सुरक्षासम्बन्धी निर्देशिकामा निष्पक्ष मतगणना सुनिश्चित गर्न स्थानीय तहलाई सीसीटीभी क्यामेरा जडान गर्न आग्रह गरेको छ । खासगरी काठमाडौंका केही मतगणना केन्द्रमा दलका प्रतिनिधिहरूलाई मुख्य मतगणना क्षेत्रबाट टाढा राख्न मेटल गेटहरू बनाइएको छ । निर्वाचन आयोगका अधिकारीहरूले निर्वाचनमा भाग लिने दलहरूका अधिकृत प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिमा मत गणना गर्छन्। प्रत्येक राजनीतिक दलमा धेरै प्रतिनिधि हुन्छन्। अवरोधले दलका प्रतिनिधिहरूलाई मतपत्रमा पहुँच गर्नबाट रोक्छ जबसम्म उनीहरूलाई मतगणनामा बस्न अनुमति दिइँदैन। आयोगका सहसचिव तुलसी श्रेष्ठले भने, ‘अयोगले त्यस्तो कुनै निर्देशन नदिए पनि मतगणनाको समयमा सुरक्षा कायम गर्न व्यावहारिक रूपमा सबै मतगणना केन्द्रमा तारबार लगाइएको जानकारी छ,’ आयोगका सहसचिव तुलसी श्रेष्ठले पोष्टलाई बताइन् । "यो सम्भव छ कि रिटर्निंग अफिसरहरू र सुरक्षा सेवाहरूले अवरोधहरू राख्न छनौट गरे।" ग्रामीण र एकान्त स्थानमा मात्रै नभई काठमाडौं महानगरपालिकाको मतगणना हुने राजधानीको राष्ट्रिय सभा गृहमा समेत तार अवरोध गरिएको छ । काठमाडौंका प्रमुख रिटर्निङ अधिकृत राजु खतिवडाका अनुसार मतगणना विना बाधा पुर्‍याउनका लागि पर्खालको व्यवस्था गरिएको हो । "नाजुक मामिलाहरूसँग व्यवहार गर्दा, सुरक्षाका उपायहरू लिनु सधैं उत्तम हुन्छ," उनले पोस्टलाई भने। नेपालमा चुनावलाई चाडको रूपमा मनाइन्छ र जनताले उत्साहपूर्वक मतदान गर्छन्। तर कतिपय दलहरूले चुनाव हारेको, मतपेटिका समात्ने र मतपत्र च्यातेर हिंस्रक बनेको इतिहास छ। विज्ञहरूका अनुसार २०७२ वैशाखमा भएको स्थानीय निर्वाचनको पहिलो चरणमा मतपत्र छ्याप्ने धेरै घटनाहरू आएपछि अवरोध खडा गर्ने प्रवृत्ति सुरु भएको थियो। जुन १, २०१७ मा चितवनको भरतपुर महानगरपालिकाका नेकपा (माओवादी केन्द्र) का कार्यकर्ताले चितवनमा मतपत्र च्यातेका थिए। कम्तिमा ९० मतपत्र परेका छन् भने पार्टीकी मेयर उम्मेदवार रेणु दाहाल नेकपा एमालेका उम्मेदवार देवी ज्ञवालीभन्दा पछि परेका छन् । पुनः मतदानमा दाहाल विजयी भएका छन् । चितवनसहितको वाग्मती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशमा गत वैशाख १४ गते पहिलो चरणको स्थानीय निर्वाचन भएको थियो। प्रदेश १, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिममा असार २८ गते र मधेस प्रदेशमा असार १८ गते दोस्रो चरणमा मतदान भएको थियो । । पूर्व निर्वाचन आयुक्त नरेन्द्र दाहालले दोस्रो र तेस्रो चरणको निर्वाचनको मतगणना सकिएपछि विभिन्न स्थानीय तहमा गेट राखिएको बताए । ‘राजनीतिक दलका प्रतिनिधिले मतगणनामा हुने सम्भावित अवरोधबाट सुरक्षाका लागि पर्खाल लगाइएको हो,’ दाहालले पोष्टलाई बताए । "यो एक भयानक अवस्था हो।" यसले दलहरूको राजनीतिक संस्कृति खस्कँदै गएको देखाउँछ।" दल र तिनका कार्यकर्ताको अनुशासनहीनताका कारण मतगणना केन्द्रमा तारबार लगाउने जस्ता नराम्रो काम भएको पर्यवेक्षकको भनाइ छ । उनीहरुको दाबी छ कि पार्टीका सदस्यहरूले आफ्ना माथिल्लो निकायबाट आदेश र समर्थन नपाएसम्म मतपत्र च्यात्ने, नखाने वा मतगणनामा बाधा पुर्‍याउने छैनन्। पर्यवेक्षकहरूका अनुसार निर्वाचन जुनसुकै तरिकाले जित्नुपर्छ भन्ने राजनीतिक वर्गको विश्वासले भोटिङका ​​पर्चाहरू काट्ने जस्ता गतिविधिहरू निम्त्याउँछ। राष्ट्रिय निर्वाचन पर्यवेक्षण समितिका अध्यक्ष तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका राजनीतिशास्त्रका प्राध्यापक कपिल श्रेष्ठका अनुसार मतगणना केन्द्रमा गेट लगाउनु सभ्य अभ्यास होइन । उनले पोष्टलाई भने, "यो हाम्रो राजनीतिक प्रणाली र समग्र रूपमा हाम्रो संस्कृतिको लागि लाजमर्दो कुरा हो।" "सामान्यतया, जनावरहरूलाई बाहिर राख्नको लागि फेंसिङ प्रयोग गरिन्छ। तर हामी मानिसहरूलाई हाम्रो मतपत्रबाट टाढा राख्नको लागि प्रयोग गर्दैछौं।" जनताको सम्मान गर्ने दल र नेताले मतपत्रलाई कहिल्यै नष्ट नगर्ने, जनताको सार्वभौमसत्ताको ठूलो अपमान भएको उनको दाबी छ । मतगणनामा बाधा पुर्‍याउनेलाई सरकारले कडा कारबाही गर्न नसक्दा पनि अहिलेको अवस्था आएको श्रेष्ठको भनाइ छ । ‘विगतमा यस्ता ज्यादती गर्नेलाई कारबाही भएको भए भोटिङ पर्चा बिगार्ने आँट कसैले गर्दैन,’ उनले भने । "दुर्भाग्यवश, हाम्रा राज्य एजेन्सीहरू दलहरूसँग डराउँछन्।"

Leave A Reply

Please enter your comment!
Please enter your name here