राजनीतिक उथलपुथल र आर्थिक संकटको बीचमा नेपालमा शुक्रबार नगरपालिकाको निर्वाचन हुँदैछ ।
गत हप्ता माओवादी नेता पुष्पकमल दाहालले भरतपुरमा आफ्नी छोरी रेणु दाहालका लागि चुनावी प्रचारप्रसार गर्दै आफूले जित्न नसके नेपाल अराजकतामा फस्ने चेतावनी दिएका थिए । प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाकी पत्नी आरजु राणाले डडेल्धुराको चुनावी सभामा नेपाली कांग्रेसको मेयर नबनेको नगरपालिकाको बजेट रोक्का गर्ने बताइन् । नेपालको सत्तारुढ गठबन्धनका दुई प्रभावशाली सदस्यले मतदातालाई धम्की दिएको तथ्यलाई गठबन्धनले वैशाख १३ गते हुने स्थानीय निर्वाचनमा साझा उम्मेदवार उठाउन नसकेकोमा उनीहरुको असन्तुष्टिको संकेतका रूपमा व्याख्या गरिएको छ । ‘रेणु दाहाललाई भोट दिनुभयो भने आगामी २० वर्षसम्म यो गठबन्धन कायम रहोस् भनेर म व्यक्तिगत रूपमा सुनिश्चित गर्नेछु । त्यसो भएन भने देशले विपत्तिको सामना गर्नुपर्नेछ,’ दाहालले वैशाख २५ गते भरतपुरमा भने । भरतपुरमा गठबन्धन समर्थित उम्मेदवार रेणु दाहालसँग नेपाली कांग्रेसको रनिङ मेट (नेपा) छ । चितवन नेपाली कांग्रेसको गढ हो र द्वन्द्वकालमा माओवादी अत्याचारबाट पहाडमा पलायन भएका परिवारसहित जिल्लाका धेरै मानिसहरु पीडित भएका छन् । युद्धका क्रममा मारिएका, अपहरणमा परेका वा घाइते भएका परिवारहरू अहिले अपराधका लागि जिम्मेवार पक्षलाई भोट हाल्न बाध्य छन्। प्रधानमन्त्री देउवाले आफ्नो पार्टीका मेयर उम्मेदवार जगन्नाथ पौडेललाई राजीनामा दिन र रेणु दाहाललाई समर्थन गर्न मनाउन सकेनन् । पौडेल पार्टीबाट निष्कासित भएर अहिले स्वतन्त्र उम्मेदवारका रुपमा उम्मेदवार बनेका छन् । डडेल्धुराका मेयरका उम्मेदवार पनि विद्रोही हुन् । गठबन्धन समर्थित साझा उम्मेदवारलाई समर्थन गर्न अस्वीकार गरेको र विपक्षी एमालेसँग गठबन्धन बनाएको भन्दै कर्णबहादुर मल्ललाई कांग्रेसबाट निष्कासन गरिएको थियो । राजनीतिक प्रतिशोधको डरले कांग्रेसका कतिपय उम्मेदवारहरू आफ्नै पार्टी विरुद्ध स्वतन्त्र उम्मेदवार हुनबाट पछि हटेका छन् । पोखरामा विमलबहादुर कार्कीले गठबन्धनका नेकपा एकीकृत समाजवादीका उम्मेदवार धनराज आचार्य र कांग्रेसकी उम्मेदवार कोपिला रानाभाटको पक्षमा मेयरको अभियान त्यागेका छन् । प्रधानमन्त्री देउवाको गठबन्धनका साझेदारहरूलाई शान्त पार्ने प्रयासले उहाँ र शेखर कोइरालाजस्ता वरिष्ठ अधिकारीहरूबीचको काङ्ग्रेस भित्रको असमझदारीलाई झन् गहिरो बनाएको छ, जसले चुनावी गठबन्धनको विरोध गरेका थिए र कांग्रेसका लोकप्रिय उम्मेदवारहरूको निष्कासनलाई "राजनीतिक हत्या" भनेका थिए। आफ्नी छोरीको भरतपुर निर्वाचन क्षेत्रमा आफ्नो पूरै राजनीतिक तौल लगाउने दाहालको निर्णय पार्टीभित्र राम्रोसँग गएको छैन । वास्तवमा, भरतपुर, पोखरा र डडेल्धुराको मेयरको दौडको नतिजाले नोभेम्बरमा हुने प्रादेशिक र संघीय चुनावमा दूरगामी प्रभाव पार्ने छ र यसले गठबन्धनलाई विघटनमा पुर्‍याउन सक्छ। यसअघिको कार्यकालमा यौन दुर्व्यवहारको आरोप लागे पनि एमालेका केशव स्थापित काठमाडौंको मेयरको उम्मेदवार बनेका छन् । विडम्बनाको कुरा के छ भने, उनको रनिंग मेट सुनिता डंगोल, 29 वर्षीया पूर्व मिस नेवा हुन्। कांग्रेसका दिग्गज नेता गणेशमान सिंहका सन्तान रहेका नेपाली कांग्रेसका नेता प्रकाशमान सिंहकी पत्नी सिर्जना सिंह काठमाडौंमा गठबन्धनको साझा उम्मेदवार हुन् । दुई वैकल्पिक पार्टी एकता हुनुअघि विवेकशील साझा पार्टीले २०१७ मा पनि राम्रो प्रदर्शन दोहोर्‍याउने आशा राखेको थियो। वकिल समिक्षा बाँस्कोटा पार्टीको उम्मेदवार हुन् तर पार्टी अध्यक्ष रवीन्द्र मिश्रको राजतन्त्र पक्षधर र सङ्घीयता विरोधी अडानले उनको सम्भावनालाई नोक्सान पुग्न सक्छ। ३० वर्षीय इन्जिनियर तथा र्‍यापर बलेन शाह, जो स्वतन्त्र रूपमा उम्मेदवार छन् र युवा स्विङ भोट लिने अनुमान गरिएको छ, 2017 बाट भ्रमित विवेकशील साझा मतदाताहरूलाई नगद गर्ने प्रयासमा छन्। उनको सामाजिक सञ्जाल अभियानले ठूलो संख्यामा आकर्षित भएको छ। नेपाली युवाहरु सडकमा 2017 मा, 14,074,424 नेपालीहरूले 73.8 प्रतिशत मतदानका साथ नगरपालिकाको निर्वाचनमा मतदान गर्न दर्ता गरेका थिए। हाल १७,७३३,७२६ दर्ता भएका मतदाता छन् । 2018 मा सर्वोच्च अदालतको आदेशको बावजुद, विदेशमा बसोबास गर्ने र काम गर्ने करिब ४० लाख नेपालीले मतदान गर्ने तयारी गर्दा अनुपस्थित मतदान गर्न दिइने छैन। कतारमा रहेका नेपाली आप्रवासी कामदार तिलु शर्माले लेखे, ‘नेपालीहरू जहाँसुकै भए पनि राजनीतिक निराशा उच्च स्तरमा पुगेको बेला हामी विदेशमा रहेकाहरूले भोट बाकसबाट हाम्रो निराशालाई सम्बोधन गर्न नसक्नु दुःखद् कुरा हो। नेपाली टाइम्सको डायस्पोरा डायरीको भर्खरको संस्करणमा। "हाम्रा नोटहरू महत्त्वपूर्ण छन्, तर हाम्रा मतहरू छैनन्।" मतदाताहरू शुक्रबार भोट हाल्न आफ्नो गृह जिल्लाहरूमा जान बाध्य हुन सक्छन्, जसले मतदान घटाउन सक्छ। शहरमा बसोबास गर्ने तर जिल्लामा नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका धेरै युवा मतदाताहरू मतदान गर्न धेरै टाढाको यात्रा गर्न हिचकिचाउन सक्छन्। शुक्रबार देशभरका मतदान केन्द्रहरूमा मतदाताहरू हिँड्दा नेपालका स्थानीय सरकारहरूको भविष्यका साथै सत्तारूढ गठबन्धनको अस्तित्व उनीहरूको हातमा छ।

Leave A Reply

Please enter your comment!
Please enter your name here